Alles over Opperdoes en de Opperdoezer-ronde

Geschiedenis van Opperdoes

	\Opperdoes \geschiedenis\ Index Inleiding Almersdorp Ontstaan van Opperdoes Verbindingen van en naar Opperdoes De kerk Het onderwijs De veiling van Opperdoes Het dagelijks leven van toen Inleiding In Opperdoes Daar zijn ze kroes Daar eten ze bol met krente(n) En waarom zouden ze dat niet doen Want ze leven van de rente(n) Wie dit vaak gebruikte rijpje leest, krijgt de indruk dat Opperdoes vroeger een oase voor gastronomen is geweest, waar de bevolking zich veelvuldig tegoed deed aan exquise lekkernijen en zich dit konden veroorloven doordat men over voldoende kapitaal beschikte en deswege weinig werk behoefde te verrichten. Overigens kan een kroes die genoemd wordt in het rijmpje worden opgevat als weelderig (houden van een goed glas en lekker eten) driftig, parmantig. Kortom het dorp zou zeer welvarend zijn geweest en bevolkt door pret en lekker eten lievende bewonders die "Wijntje" en "Trijntje" gaarne in hun midden hadden. Het dorpsplein "De Gouw" met de Nederlandse Hervormde Kerk te Opperdoes in 1732. Links op de achtergrond de Kerkebuurt. De oudste kerk van Opperdoes werd in 1517 verwoest door de zogenoemde Zwarte Hoop uit wraak over een tegen de West Friese vloot geleden nederlaag op de Zuiderzee. De tegenwoordige kerk werd mede uit de restanten van het afgebrande gebouw opnieuw opgetrokken. Het was in 1530 gereed. De kerk staat op een verhoogd kerkhof. De toren waarvan het bouwjaar onbekend is werd in 1942 grondig gerestaureerd en opnieuw van een trans voorzien. De trans, die op deze prent nog aanwezig is, werd er waarschijnlijk afgesloopt nadat de spits er in 1836 was afgewaaid. Bij de plaatsing van een nieuwe spits in 1838 werd de trans niet hersteld.
	Nu komen dergelijke qualificaties meestal niet uit de lucht te vallen, hoewel de rijkdom die in de laatste regel van het rijmpje wordt gesuggereerd grotendeels op fantasie berust schijnt te hebben. Uit de bronnen die over Opperdoes handelen, vooral kerkelijke archieven, blijkt gezien de geeiste belastingen, althans niet veel van dit veronderstelde geld bezit. De bijdragen waren meestal laag. De gewoonte er goed van te eten en te drinken laat zich, gezien de instelling van de bewoners, echter wel onderschrijven. Opperdoes is zoals ieder weet, tegenwoordig een orthodixe enclave in het overigens vrijwel vrijzinnige west-Friesland. Dat dit niet altijd zo is geweest blijkt echter uit een geschrift uit 1849 van ds. W.C. van Campen, destijds Ned. Herv. predikant te Opperdoes. Deze schrijft namelijk dat de bewoners van zijn standplaats "vroeger" zo berucht waren om hun losbandige leven dat ze in het toen al a religlieuze en als niet al te zedig bekend staande West Friesland de naam, "Turken" verwierven. Deze betiteling is, zoals men buiten het dorp vertoevende, vaak ervaart, nog vrij algemeen bekend. Opperdoes heeft in het verleden dus geen uitzondering gemaakt op de dorpen in de omgeving wat haar godsdienstige inslag aangaat. De godsdienst liet de inwoners evenals die in de buurdorpen vrijwel onverschillig. Ze muntten integendeel zelfs uit door een zedeloze en losbandige leefwijze. Ds. van Campen schrijft de ommekeer ten deze toe aan het optreden van de zg. profeet van Opperdoes, Jan Mazereeuw, een landbouwer, die gedurende de Franse tijd enige jaren burgemeester ter plaatse is geweest. Hieruit valt af te leiden dat deze latere kerkhervormer in die bezettingstijd patriot was. Deze Jan Mazareeuw begon in 1822 een zware leer in het goddeloze dorp te prediken. Hij kreeg een aantal volgelingen die de Hervormde kerk een baalstempel noemden en de wederkomst van Christus elke dag verwachtten. Oon de enkele jaren later opkomende afscheidingsbeweging wezen de Mazareeuwers fel af. Toch schijnt de secte van deze Mazareeuwers, evenals in Andijk, in Opperdoes de stoot te hebben gegeven tot de latere orthodoxie in deze plaats, hoewel de beweging in Opperdoes nooit meer dan 50 a 60 aanhangers schijnt te hebben geteld.
	Naar boven	Volgende