|
\Opperdoes \geschiedenis \de veiling\
De veiling van Opperdoes
Men verbouwde in verleden tijden naast graan, vooral mosterd en karwijzaad terwijl men in de wintermaande wat koeien opzette.
Deze vorm van leven was al sinds 1500 gebruikelijk). Na 1860 veranderde dit. In die tijd deed ook de aardappel zijn intrede.
Al in 1865 werden er ter plaatse veel zogenoemde negenwekers verbouwd. Een uit Broek op Langedijk afkomstige snel groeiende vroege
aardappel. De uit Andijk afkomstige tuinder J. Sluis kruiste de negenwekers met uit baaien gekweekte variaties. (baaien zijn de
zaadbollen van de aardappelplant). Het resultaat was de sluis. In 1867 begon K. Rustenburg deze nieuwe soort te veredelen.
De eerste oogst ventte hij uit in Opperdoes en Twisk. De sluizen of Opperdoezers, in de volksmond "ronden" geheten zouden al
rond de eeuw wisseling het belangrijkste produkt van het dorp worden en tot op heden vormen deze, nu officieel in de rassenlijst
opgenomen aardappelen als uniek voor Opperdoes, een belangrijke bron van inkomsten op de steeds moderner wordende
akkerbouwbedrijven. De moeilijkheid vormde vooral de afzet, de veiling in Medemblik aan het Achterom toonde weinig
belangstelling voor het nieuwe produkt. Bovendien verdwenen ze als het ware tussen de massa aangevoerde meer bekende andere
variaties. Omstreeks de eeuw wisseling begton men dan ook in Opperdoes om een eigen veiling te vragen. In de scheerwinkel van
Langereis, een soort tuinders societeit, debatteerden de voor- en tegenstanders van de eigen markt. Vooral de bekende onderwijzer
Kuiper probeerde de voor hoge kosten beangste tuideners van het voordeel dat een eigen markt zou brengen te overtuigen.
In 1903 was het dan zover. Na veel gekrakeel werd op 1 mei van dat jaar "Ons Beland" opgericht. J. Idema werd de eerste
voorzitter. Het eerste jaar vond de afslag plaats in de open lucht bij de Veelading op de oude veiling, die aan de andere
zijde van de Mollengreppel ligt als het tegenwoordige complex van fustloodsen afslag. kantine en overdekte laadplaatsen dat van
het Noorderpad uit te bereiken is langs twee toegangswegen, het Marktpad en de Rustenburgerweg. In 1904 bouwde men een afdak
bij de oude overkapping aan de spoorlijn, die twee aftakkingen naar de veiling kreeg. Onder dit afdakje werd later een primitieve
afmijnklok geplaatst, die werd aangekocht in Oostwoud waar men ook enige tijd met een eigen veiling had geexperimeteerd. In
Opperdoes hield met het dankzij de Opperdoezer ronde een gewil en alleen hier voorkomende zeer vorege aardappel van hoge kwaliteit
tot op heden vol. De veiling bracht het dorp welvaart en de Opperdoezer ronden die meestal goed geld opbrachten op een landelijk
plan. vooral de opvolgen van J. Idema, de bekende voorzitten en strijder voor het behoud van de Opperdoezer ronden, Willem
Rustenburg verdient hierbij een woord van lof. Toen de veiling 60 jaar bestond hebben K. Zwier en J. Meurs het volgende
toepasselijke gedicht geschreven:
"Wat hebt gij veel voor ons gedaan
Gij klok van "Ons Belang"
Want hoe het ons ook is vergaan
Jij had een vaste gang"
Inmiddels heeft de veiling plaats gemaakt voor een in 1996 gebouwde woonwijk. De straatnamen zijn wel behouden namelijk De markt,
De Rustenburgerweg en de Plaat.
|
